Zespół dumpingowy

Zespół dumpingowy to nieskoordynowany przepływ pokarmu do jelita cienkiego spowodowany utratą funkcji zbiornikowej żołądka.

Rozróżnia się wczesny zespół porzucania pokarmu, który pojawia się natychmiast lub 10–15 minut po jedzeniu, oraz późny zespół porzucania pokarmu, który rozwija się 2–3 godziny po jedzeniu.

Wczesny zespół dumpingowy

Patogeneza wczesnego zespołu poposiłkowego polega na szybkim przedostawaniu się niedostatecznie przetworzonej treści pokarmowej do jelita czczego. Powoduje to skrajnie wysokie ciśnienie osmotyczne w początkowej części jelita czczego, powodując przepływ płynu z krwiobiegu do światła jelita cienkiego i hipowolemię. Hipowolemia z kolei powoduje pobudzenie układu współczulno-nadnerczowego i uwolnienie katecholamin do krwiobiegu. W niektórych przypadkach możliwa jest znaczna stymulacja układu przywspółczulnego, której towarzyszy uwolnienie acetylocholiny, serotoniny i kinin do krwiobiegu. Zaburzenia te prowadzą do wystąpienia objawów klinicznych wczesnego zespołu poposiłkowego.

Główne objawy kliniczne wczesnego zespołu poposiłkowego:

• pojawienie się wkrótce po jedzeniu nagłego ogólnego osłabienia, nudności, silnych zawrotów głowy i kołatania serca;
• wyzysk;
• bladość lub odwrotnie zaczerwienienie skóry;
• tachykardia (rzadziej bradykardia);
• spadek ciśnienia tętniczego krwi (obserwowany najczęściej, ale możliwy jest także jego wzrost).

Objawy te pojawiają się zwykle po spożyciu dużej ilości pokarmu, zwłaszcza zawierającego słodycze.

Zespół późnego porzucania

Patogeneza późnego zespołu poposiłkowego polega na nadmiernym zrzucaniu pokarmu, zwłaszcza bogatego w węglowodany, do jelita cienkiego, a następnie wchłanianiu węglowodanów do krwiobiegu, rozwoju hiperglikemii i uwalnianiu nadmiaru insuliny do krwiobiegu, a następnie hipoglikemii. Wzmożone napięcie nerwu błędnego i upośledzona funkcja endokrynologiczna dwunastnicy odgrywają istotną rolę w nadmiernym wydzielaniu insuliny.

Główne objawy kliniczne:

• wyraźne uczucie głodu;
• wyzysk;
• zawroty głowy, czasami omdlenia;
• drżenie rąk i nóg, szczególnie palców;
• podwójne widzenie;
• zaczerwienienie skóry twarzy;
• bicie serca;
• burczenie w brzuchu;
• parcie na stolec lub częste wypróżnienia;
• obniżenie poziomu glukozy we krwi;
• po zakończeniu ataku następuje silne zmęczenie i letarg.

Wyróżnia się trzy stopnie nasilenia zespołu dumpingowego:

• stopień łagodny – charakteryzujący się epizodycznymi i krótkotrwałymi napadami osłabienia po spożyciu słodyczy i produktów mlecznych; ogólny stan chorego jest zadowalający;
• Umiarkowane nasilenie – opisane objawy rozwijają się naturalnie po każdym spożyciu słodyczy i produktów mlecznych i utrzymują się przez długi czas; może pogorszyć się ogólny stan chorych, ale nie występuje istotne ograniczenie wydolności ani utrata masy ciała;
• stopień ciężki – objawia się bardzo nasilonymi objawami, znacznym pogorszeniem stanu ogólnego, gwałtownym spadkiem wydolności, utratą masy ciała, zaburzeniami gospodarki białkowej, tłuszczowej, węglowodanowej, mineralnej i witaminowej.

W miarę upływu czasu po zabiegu objawy zespołu dumpingowego ulegają złagodzeniu.